Kıbrıs Yemekleri: Hangi Durumda Ne Yenir, Ne İçilir?
Kıbrıs mutfağının yıldızları hellim, şeftali kebabı, molehiya, kolokas ve pirohudur. Meze masasında onlarca küçük tabak gelir; yanında kuzeyde klasik içki rakıdır. Hellim 2021’den beri AB’de korumalı adla tescilli. Kebap ve döner ise her gün, her saat yenen yemek.
Kıbrıs’ta ne yiyeceğini bir listeden ezberlemek zor. Hangi masada oturduğuna göre düşünmek daha kolay. O yüzden bu sayfayı durumlara böldük: meze masasındasın, aç bir gruptasın, sahildesin, bayramdasın. Her birinde ne çıkar, adı ne, içinde ne var, kısaca anlattık. Biz KARTAL, Gazimağusa’da bir tavla ve PlayStation kafesiyiz; bizde neler olduğu ise menümüzde.
Meze masasına oturdun ve tabaklar bitmiyor
Meze burada bir yemek değil, bir akşam. Küçük tabaklar art arda gelir, sen “yeter” demeden de gelmeye devam eder. Onlarca tabak normal. Kuzeyde mezenin yanında klasik içki rakı.
İki tavsiye. Birincisi, ilk tabaklarda doyma; arkası hep gelir. İkincisi, menüde fiyatın neyi kapsadığını baştan sor: kişi başı mı, tabak başı mı. Fiyat yazmıyoruz, çünkü lira sık değişiyor.
Bir Kıbrıslı ev yemeği istiyorsun
Lokantada “ev yemeği” diye sorarsan bu isimleri duyarsın:
- Molehiya: jüt yaprağından yapılan bir yahni; genelde tavuk ya da kuzuyla pişer.
- Kolokas: taro kökü; etle ve domatesle pişirilen bir tencere yemeği.
- Magarına bulli: tavuklu makarna; sade, doyurucu.
- Çiçek dolması: kabak çiçeğinin içi doldurulur.
- Fırın kebabı: kuzu, uzun süre kısık fırında pişer; güneyde kleftiko diye bilinen yemeğe benzer.
- Kıbrıs köftesi: adanın kendi köftesi.
Biri sana hellim uzattı
Hellim, adanın peyniri. 12 Nisan 2021’de AB’de korumalı adla tescil edildi, 1 Ekim 2021’de yürürlüğe girdi. Tescil bütün adada yapılan Halloumi/Hellim için geçerli. Kahvaltıda da, mezede de, hamur işinin içinde de karşına çıkar.
Pirohu da hellimle başlar
Pirohu, Kıbrıs’ın mantısı gibi düşün: içinde hellim, üstünde nane. Hamur işi seven için kaçmaz.
Gece yarısı acıktın, grup kalabalık
Gazimağusa bir öğrenci şehri; Doğu Akdeniz Üniversitesi 1979’dan beri burada. Bu yüzden yemek uygun fiyatlı, saatler geç. Kebap ve döner burada her günün yemeği. Kalabalık bir grupla gece acıktıysan, kebap ya da dönerden şaşmazsın.
Şeftali kebabı nedir?
Adı şeftali ama meyveyle ilgisi yok. Kıyma, ince bir zar yağa sarılır ve ızgarada pişirilir. Kıbrıs’ın kendine has kebabı.
Sahildesin ve biri “balık” dedi
Kıyıda balık hep masadadır; Girne tarafında da, Gazimağusa’da da. Hangi balığın çıkacağını garsona sor: “bugün ne var” en doğru sorudur. Plajlar için plaj rehberine bak.
Bayram ya da Paskalya sofrasındasın
Pilavuna, hellimli bir hamur işidir. Çoğunlukla bayramlarda ve Paskalya’da yapılır, yılın geri kalanında daha az görürsün. Bir aile sofrasına davet edildiysen ve masada pilavuna varsa, şanslı günündesin. Bir dilim al, sonra bir dilim daha; kimse saymaz.
Kahvenin yanına tatlı arıyorsun
- Kıbrıs kahvesi: adanın kahvesi; tatlının yanına en iyi eş.
- Macun: meyveden ya da cevizden yapılan reçel kıvamında tatlı.
- Pekmez: harnup (keçiboynuzu) pekmezi.
- Şamali ve ekmek kadayıfı: tatlı tezgâhında en çok göreceğin iki isim; bir kahveyle birini dene.
Susadın
Sıcakta en iyi arkadaş ayran. Taze narenciye suyu da burada ayrı bir şey; Güzelyurt portakalı meşhur. Zivania güneyin içkisi; kuzeyde mezeyle rakı içilir.
Hesap geldi
Bahşiş zorunlu değil. İyi bir servis için yüzde 10 civarı yaygın. Önce fişe bak, bazen servis ücreti zaten eklenmiştir. Ödeme yolları için para rehberi.
Sık sorulan sorular
Kıbrıs’ın en meşhur yemeği ne?
Hellim ve şeftali kebabı ilk akla gelenler. Molehiya, kolokas, pirohu ve fırın kebabı da adanın tanınmış yemekleri.
Hellim ile halloumi aynı şey mi?
Evet. AB’de 2021’de korumalı adla tescil edilen Halloumi/Hellim, bütün adada yapılan aynı peyniri kapsar.
Molehiya neyle yapılır?
Jüt yaprağıyla. Genelde tavuk ya da kuzuyla pişen bir yahnidir.
Kuzey Kıbrıs’ta mezenin yanında ne içilir?
Kuzeyde klasik eşlikçi rakıdır. Alkol istemeyen için ayran ve taze portakal suyu iyi seçenek.
Pilavuna her zaman bulunur mu?
Pek değil. Hellimli bu hamur işi çoğunlukla bayramlarda ve Paskalya’da yapılır.