Kapalı Maraş Gezisi: Yapman ve Yapmaman Gerekenler

Kapalı Maraş’ta kurallar az ama net. Çoğu ziyaretçi onları kapıda, tabelayı okurken öğreniyor. Biz hepsini iki tarafa ayırdık: bir yanda yapman gerekenler, öbür yanda yapmaman gerekenler. Ne tam serbest ne tam yasak olan birkaç soruyu da sona koyduk. İki dakikada oku, sonra rahatça gez.

Önce şunu bil: burası neresi

Kapalı Maraş, İngilizcede Varosha, 1974 öncesinde Gazimağusa’nın (Famagusta) tatil semtiydi. Kumsal boyunca oteller, apartmanlar ve dükkânlar sıralanıyordu. 1974’ten sonra Türk ordusu semti tel örgüyle çevirdi; yarım asırdır içeride oturan yok. Ekim 2020’de bir bölümü ziyaretçilere açıldı; geri kalanı hâlâ kapalı.

Statüsü tartışmalı. Birleşmiş Milletler semtin iadesini istiyor. Bu sayfa taraf tutmuyor, sadece gezerken işine yarayacak olanı anlatıyor. Bu sokaklarda insanlar yaşadı, çalıştı, büyüdü. Bunu aklında tutarsan aşağıdaki kuralların hepsi kendiliğinden anlam kazanıyor.

Yap

Kapıdaki tabelaya bak

Saatler mevsime göre değişiyor: kışın erken, yazın daha geç kapanıyor. Gerçek saati kapıdaki tabela söylüyor. Öğleden sonra gideceksen önce ona bak, planını ona göre kur.

Tekerlek kirala

Açık alan, tel örgünün dışından göründüğünden büyük. Girişte bisiklet ve elektrikli scooter kiralanıyor. Arkadaşlarınla gidiyorsan en keyifli yol bu. Fiyat değişebiliyor; orada sor.

İşaretli rotada kal

Rotalar belli. Üzerlerinde istediğin kadar dolaş, istediğin yerde dur. Bir yan sokak ne kadar ilginç görünürse görünsün, işaret yoksa gezinin parçası değil.

Rotadan fotoğraf çek

Kameran serbest. Boş otel cepheleri, solmuş dükkân tabelaları, yabani otların sardığı bahçeler: hepsini rotadan çekebilirsin. En yumuşak ışık sabah erken ve akşamüstü geliyor.

Kumsalda denize gir

Eski otellerin önündeki kumsal kullanılabiliyor. Arkanda boş kuleler, önünde Akdeniz. Mayonu ve havlunu unutma. O gün cankurtaran var mı, kontrol et; yoksa kıyıdan fazla açılma.

Saatini akıllıca seç

Gölge neredeyse yok. Yazın günün ortasından kaç. Sabah erken ya da öğleden sonra geç git, suyun bol olsun.

Sessiz gez

Burası bir eğlence parkı değil. Sesini alçak tut, acele etme. Zaten çoğu kişinin aklında en çok kalan şey o sessizlik oluyor.

Yapma

Binaya girme

“Bir saniye bakıp çıkarım” deme. Yasak ve tehlikeli; binalar yarım asırdır bakımsız.

Hiçbir şey alıp götürme

Bir kiremit parçası, bir tabela, bir çakıl taşı bile. Ne bulduysan yerinde kalsın. Kendi çöpünü ise geri götür.

Drone uçurma

Drone yasak. Havadan çekim düşünüyorsan vazgeç, drone’u evde bırak.

Askerleri ve noktaları çekme

Deklanşöre basmadan önce kadraja bak. Askerler, askerî noktalar ve BM noktaları fotoğrafa girmesin. Emin değilsen hiç çekme.

Bariyeri aşma

En iyi kare hep tel örgünün hemen arkasındaymış gibi görünür. Değil. Kendi tarafında kal.

Son dakikada gelme

Bisikleti ya da scooter’ı teslim etmek ve kapıya geri dönmek zaman alıyor. Kendine birkaç saat ayır, kapanıştan önceki son yarım saate sıkıştırma.

Ne yap ne yapma: arada kalanlar

Bazı sorular iki tarafa da tam oturmuyor. En çok sorulanlar şunlar:

• Yürüyerek gezilir mi? Gezilir ama yazın yorar. Formdaysan ve hava serinse yürü, değilse tekerlek kirala.
• Palm Beach de içeride mi? Hayır. Palm Beach tel örgünün hemen yanında, ayrı bir kumsal.
• Güneyden günübirlik gelinir mi? Gelinir; önce sınır geçişi rehberine göz at.
• Aynı güne ne sığar? Surlarla çevrili Kaleiçi ya da Salamis antik kenti rahatça sığar. Başka kıyılar için plaj rehberi var.
• Akşamı nasıl kapatsam? KARTAL, Gazimağusa’da bir tavla ve PlayStation kafesi. Günün üstüne bir el tavla iyi gider.